Życie codzienne w czasach Jezusa

Kilku z Dwunastu było rybakami. Szymon pracował z bratem Andrzejem i z rodziną Zebedeusza; Zebedeusz miał też najemników. (Łk 5,10; Mk 1,20)¹²

Ewangelie pokazują tę pracę z bliska: Szymon i Andrzej zarzucają sieci, Jakub i Jan naprawiają je w łodzi, a łowi się często nocą. (Mk 1,16-19; Łk 5,5; J 21,3)²

Przy cudownym połowie sieci zaczynają się rwać, a rybacy dają znak wspólnikom w drugiej łodzi. Po Wielkanocy uczniowie liczą sto pięćdziesiąt trzy wielkie ryby. (Łk 5,6-7; J 21,11)²

Jezus sięga po ten obraz: królestwo niebieskie jest podobne do sieci zarzuconej w morze, która zagarnia ryby wszelkiego rodzaju. (Mt 13,47-50)²

Ryby solono i sprzedawano. Słynęła z tego Magdala; starożytne źródła nazywają to miasto Tarichea, od greckiego słowa oznaczającego soloną rybę. Wykopaliska pokazują tam baseny do przetwarzania ryb, magazyny i port.³

Trzecie przykazanie Dekalogu przypomina o świętości szabatu. Szabat to siódmy dzień tygodnia, liczony od wieczoru do wieczoru. (Wj 20,8-11)⁴⁵

W szabat ludzie gromadzą się w synagodze: czyta się Prawo i Proroków, a potem nauczyciel może zabrać głos. Tak Jezus naucza w Nazarecie i w Kafarnaum. (Łk 4,16-21; Mk 1,21)⁶

Ewangelie opowiadają o wielu sporach, bo Jezusowi zarzuca się łamanie szabatu. Jezus mówi, że szabat został ustanowiony dla człowieka. (Mk 2,23-28; Mk 3,1-6; Łk 13,10-17)⁷

Jezus, Jego Matka i uczniowie są zaproszeni na wesele w Kanie. Gdy zabrakło wina, Jezus każe napełnić sześć kamiennych stągwi, przeznaczonych do żydowskich oczyszczeń. (J 2,1-11)²

Jezus opowiada przypowieści o uczcie weselnej królewskiego syna i o dziesięciu pannach, które z lampami czekają na pana młodego. (Mt 22,1-14; Mt 25,1-13)⁸

W Kafr Kanna, gdzie tradycja umieszcza Kanę, małżonkowie co roku odnawiają przyrzeczenia małżeńskie.⁹

Kościół widzi w obecności Jezusa na weselu w Kanie potwierdzenie, że małżeństwo jest dobre. (J 2,1-11)¹⁰

Szymon mieszkał z rodziną w Kafarnaum; w domu Szymona i Andrzeja Jezus uzdrawia teściową Szymona. (Mk 1,29-31)¹

Przyjaciele paralityka odkrywają dach i spuszczają go na noszach. (Mk 2,1-4; Łk 5,19)²

Wykopaliska w Kafarnaum pokazują domy i warsztaty z bazaltu; mieszkali tu rybacy, kupcy, rzemieślnicy i rolnicy.¹¹

Lampę stawia się na świeczniku, żeby świeciła wszystkim w domu, mówi Jezus w Kazaniu na Górze. (Mt 5,15)²

Przy rozmnożeniu chleba dla pięciu tysięcy jest pięć chlebów jęczmiennych i dwie ryby. (J 6,9; Mk 6,38)²

Nad jeziorem Zmartwychwstały przygotowuje uczniom ognisko z rybą i chlebem. (J 21,9-13)²

Jezus sprawuje Ostatnią Wieczerzę z apostołami w czasie uczty paschalnej. (Mk 14,12-25)¹²

Według nauczania Kościoła cudowne rozmnożenia chleba zapowiadają Eucharystię: Jezus odmawia błogosławieństwo, łamie chleby i każe uczniom je rozdawać. (Mt 14,13-21; Mt 15,32-39)¹³

W Tabdze, gdzie tradycja czci rozmnożenie chleba, starożytne mozaiki przedstawiają chleby i ryby.¹⁴

W przypowieści o robotnikach w winnicy denar jest zwykłą zapłatą za dzień pracy. (Mt 20,1-16)²

Moneta, którą płaci się podatek, ma wizerunek i napis Cezara. Jezus odpowiada, że trzeba oddać Cezarowi to, co należy do Cezara, a Bogu to, co należy do Boga. (Mt 22,15-22)²

Uboga wdowa wrzuca do skarbony świątynnej dwa pieniążki; Jezus mówi, że wrzuciła więcej niż wszyscy inni. (Mk 12,41-44)²

Celnicy pobierali cła i podatki dla władców; wielu rodaków zaliczało ich do grzeszników. (Mt 9,10-11; Łk 19,2)¹⁵

Jezus uczy się modlić tak, jak modlił się Jego naród: słowami i rytmem modlitwy w synagodze w Nazarecie i w świątyni.¹⁶

Często oddala się na modlitwę, wczesnym rankiem na miejsce pustynne albo na całą noc na górę. Łukasz pokazuje Go na modlitwie przed chrztem, przed wyborem Dwunastu, przed wyznaniem Piotra i przed Przemienieniem. (Mk 1,35; Łk 3,21; Łk 6,12; Łk 9,18; Łk 9,28)¹⁷

Gdy uczniowie proszą, by nauczył ich się modlić, daje im modlitwę Ojcze nasz: Łukasz podaje krótszą wersję z pięcioma prośbami, Mateusz dłuższą, z siedmioma. Liturgia Kościoła modli się wersją Mateusza. (Łk 11,1-4; Mt 6,9-13)¹⁸

Zapytany o pierwsze przykazanie, Jezus przytacza wyznanie wiary Izraela z Księgi Powtórzonego Prawa: kochać Boga całym sercem, a bliźniego jak siebie samego. (Mk 12,28-31; Pwt 6,4-5)²

Świątynia miała być miejscem, w którym lud Boży uczy się modlitwy, przez pielgrzymki, święta i ofiary. Piotr i Jan wchodzą do niej na modlitwę o godzinie dziewiątej. (Dz 3,1)¹⁹

Jezus pyta, czy dzień nie ma dwunastu godzin. W przypowieści o robotnikach w winnicy gospodarz najmuje ludzi wczesnym rankiem, a potem około godziny trzeciej, szóstej, dziewiątej i jedenastej. (J 11,9; Mt 20,1-7)²

Marek podaje godziny ukrzyżowania: była godzina trzecia, a od godziny szóstej do dziewiątej ciemność ogarnęła całą ziemię. (Mk 15,25; Mk 15,33-34)²

Noc dzielono na straże. Około czwartej straży nocnej Jezus przychodzi do uczniów po jeziorze; w przypowieści o odźwiernym wymienia wieczór, północ, pianie kogutów i ranek. (Mk 6,48; Mk 13,35)²

Szabat zaczyna się wieczorem. Dlatego Jezus zostaje pochowany w dzień Przygotowania, czyli w przeddzień szabatu. (Mk 15,42; Łk 23,54)⁵

Nocą pasterze koło Betlejem czuwają nad stadem, gdy anioł zwiastuje narodzenie Zbawiciela. (Łk 2,8-11)²⁰

W przypowieści pasterz zostawia dziewięćdziesiąt dziewięć owiec i idzie za zagubioną, aż ją znajdzie. (Łk 15,4-7)²

Gdy Jezus widzi wielki tłum, lituje się nad ludźmi, bo są jak owce bez pasterza. (Mk 6,34)²

Jezus nazywa siebie dobrym pasterzem, który zna swoje owce i oddaje za nie życie. Katechizm podejmuje ten obraz: Kościół jest owczarnią, do której jedyną i konieczną bramą jest Chrystus. (J 10,1-15)²¹

Trędowaty prosi Jezusa, by go oczyścił, jeśli chce. Jezus dotyka go i posyła do kapłana, by złożył ofiarę przepisaną przez Mojżesza. (Mk 1,40-44; Kpł 14,2-32)²

Dziesięciu trędowatych staje z daleka i woła o litość; tylko jeden, Samarytanin, wraca, by podziękować. (Łk 17,11-19)²

Jezus często prosi chorych o wiarę. Uzdrawia przez nałożenie rąk, śliną albo błotem, a chorzy starają się Go dotknąć. (Mk 5,34; Mk 7,32-36; J 9,6-7)²²

Jego uzdrowienia są znakiem, że Bóg nawiedził swój lud. Jezus nie tylko uzdrawia, ale też odpuszcza grzechy. (Łk 7,16; Mk 2,5-12)²³

W Jerozolimie, przy sadzawce Betesda, Jezus uzdrawia człowieka chorego od trzydziestu ośmiu lat. (J 5,1-9)²

Łazarz od czterech dni spoczywa w grobie, gdy Jezus przychodzi do Betanii; grób to pieczara przywalona kamieniem. (J 11,17; J 11,38)²

Józef z Arymatei składa ciało Jezusa w nowym grobie wykutym w skale i zatacza kamień przed wejście. (Mt 27,59-60; Mk 15,46)²

Nikodem przynosi około stu funtów mirry i aloesu; owijają ciało w płótna, zgodnie z żydowskim zwyczajem grzebania. (J 19,39-40)²⁴

Po szabacie kobiety kupują wonności, by pójść i namaścić ciało. (Mk 16,1)²

Wykopaliska przy Bazylice Grobu Pańskiego pokazują stary kamieniołom poza murem miasta, z grobami rodzinnymi wykutymi w jego ścianach. Także koło Nain są groby wykute w skale.²⁵²⁶